Imperfecte overgangen : de subtiele kunst van herstel

Herstel : een zoektocht naar hervinden

In een wereld vol ruis, waar elk gefluister vaak verloren gaat in de wind van eindeloze verhalen en zelfreflecties, voel ik de behoefte om een zacht, oprecht geluid te delen. Ik weet dat er al veel wordt gedeeld, maar dit is een nodig moment van openhartigheid. Vergeef me, als lid van de milenial generatie 😉

Movement Matters beweegt zich door een stille tocht van transitie. De rouw van een afscheid van een schatkamer aan waardevolle masseurs en de ruimte aan de papaverweg. Een ruimte waar veel gevoeld is, bewogen en waar we dicht mochten zijn bij wat er werkelijk toe doet.

Deze verandering betekent dat ruimte voor massages minder frequent beschikbaar is dan je gewend bent. Natuurlijk erken ik de behoefte die er is. We konden de aanvragen voor behandelingen bijna niet aan. En toch kon het niet anders. Hoe leg je zoiets uit ?

Niet zonder misstappen

In dit kruispunt van seizoenen, waar de zomer een hoffelijke buiging heeft gemaakt naar de herfst, bevind ik me in een tussenruimte van reflectie en onderzoek en herstel. Maar niet zonder misstappen. Ik erken volmondig mijn tekortkomingen, vooral ten aanzien van mijn nalatigheid. In communicatie via de diverse kanalen en het aanpassen van de website. Dit falen, deze vertraging, is deels te wijten aan mijn vermijdend gedrag en deels aan de overweldigende transitie die zowel mijn geestelijke bandbreedte als mijn fysieke energie in beslag nam.

Aan mijn voormalig toegewijde team, en aan iedereen die zich door mijn handelen in de kou heeft gevoeld, bied ik mijn excuses aan. Ik begrijp de verwarring en het ongemak dat dit kan hebben veroorzaakt. Herken je dit ?

Herstel vinden als het raast

Er zijn momenten geweest, slechts enkele maanden geleden, waar het leven een tempo aannam dat me bijna voorbijraasde. Als je in de stad woont herken je dit gevoel vast wel toch ?

Maar vandaag, in deze adempauze, voel ik de oproep om te verdiepen. Ik herken de stille symfonie van verandering, zoals een blad dat zich gewillig overgeeft aan de wind.

Ons samen leven

De afgelopen jaren merkte ik dat ik steeds vaker mensen in mijn praktijk ontmoette die niet kwamen om de rijkdom van het somatische veld te verkennen maar om weer in contact te komen met hun lichaam. Sommigen hadden hun lichaam al zo lang genegeerd dat ze radeloos waren. Dit zette me aan het denken over het grotere geheel van ons bestaan en onze samenleving.

Het daagt uit om kritisch te reflecteren op de waarden en structuren van onze cultuur. Het vraagt om een heroverweging van wat het echt betekent om een zinvol en evenwichtig leven te leiden. Samen met mijn iief Branko verwonderen we ons steeds weer over deze tijd. Het motiveert mij om het schrijven van Paul Verhaeghe, de Belgische klinisch psycholoog en psychoanalyticus erbij te pakken. De kans is groot dat je hem wel kent.

Het fundament van onze menselijkheid

Zo zegt hij dat in deze tijden van immer toenemende prestatiedruk en digitalisering we een opvallende paradox zien: naarmate we technologisch meer verbonden raken, lijken we emotioneel en psychisch steeds meer van elkaar en onszelf verwijderd te raken. De huidige maatschappij, waarin het individualisme hoogtij viert en de nadruk ligt op zelfrealisatie, heeft een schaduwzijde. Terwijl we jagen op succes en erkenning, raakt het fundament van onze menselijkheid – het diepe verlangen naar betekenisvolle relaties en verbondenheid – ondergesneeuwd.

We gaan in concurrentie met anderen én met onszelf, door ideaalbeelden die ons voorgehouden worden. We zijn ‘nooit goed genoeg’, dat is een nieuwe vorm van vervreemding’

Paul Verhaeghe

Deze ontwrichting manifesteert zich in het groeiend aantal mensen dat worstelt met burn-out en depressie. Deze zijn niet slechts individuele stoornissen, maar symptomen van een bredere maatschappelijke malaise. Een zeer gewaardeerd massagetherapeut van praktijk het Morgenland heeft een mooi artikel geschreven over burn-out.

Hoe definiëren we succes

We worden geconfronteerd met een cruciale vraag: hoe herdefiniëren we succes, welzijn en geluk in een wereld die zo veeleisend is? Het antwoord ligt wellicht niet in het streven naar meer, maar in het herontdekken van wat het betekent om mens te zijn in relatie tot anderen.

En ik herken dat deze tijd vraagt om een her cultivering van lichaamsbewustzijn.

herstel

Contact met mijn lichaam verloren

Tijdens deze tijd van transitie besefte ik iets cruciaals: ook ik was het contact met mijn eigen lichaam verloren. En ondanks mijn expertise en kennis voelde ik een overweldigende schaamte. Het voelde gek als iemand die al zo lang werkzaam is in het somatische veld.

Ooit dompelde ik me onder met invloeden van Jacques Lecoq en Rudolf Laban. Beiden prominenten in de wereld van theater, beweging en fysieke expressie, en hebben elk unieke bijdragen geleverd aan het begrip en de praktijk van lichaamsbewustzijn.

Universele bewegingen

Lecoq’s benadering van theater was gegrondvest op het idee dat het lichaam de primaire bron van expressie en communicatie is. Volgens Lecoq is het lichaam een instrument waarmee verhalen worden verteld, emoties worden uitgedrukt en personages tot leven worden gebracht. Zijn methodiek legde de nadruk op fysieke training, bewegingsdynamiek en het vermogen van de acteur om zich aan te passen aan verschillende stijlen en genres. Lecoq geloofde in de universaliteit van menselijke beweging en hoe bepaalde gebaren en bewegingen gemeenschappelijke betekenissen kunnen dragen over verschillende culturen heen. Door diep in te gaan op deze universele bewegingen, kunnen acteurs een dieper niveau van lichaamsbewustzijn bereiken en met groter inzicht en empathie uitdrukking geven.

Beweging begrijpen

Laban heeft baanbrekend werk verricht op het gebied van dans en beweging. Zijn methodiek, bekend als Laban Movement Analysis (LMA), is een uitgebreid systeem dat beweging beschrijft, visualiseert, interpreteert en documenteert. Laban’s benadering identificeert verschillende bewegingskwaliteiten en -dynamieken, van vloeiend tot staccato, van gebonden tot vrij. Door deze kwaliteiten en hun onderliggende emoties en intenties te bestuderen, kunnen dansers en acteurs een verfijnder lichaamsbewustzijn ontwikkelen. Laban geloofde dat door het lichaam en zijn bewegingen te begrijpen, we ook de diepere aspecten van onszelf en de menselijke ervaring kunnen begrijpen.

Holistisch begrip van lichaamsbewustzijn

Wanneer men deze twee benaderingen combineert, ontstaat een holistisch begrip van lichaamsbewustzijn. Beide methodieken nodigen uit tot een diepgaande verkenning van het lichaam als instrument voor expressie, communicatie en zelfontdekking. Ze leren individuen niet alleen hoe ze moeten bewegen, maar ook hoe ze moeten ‘zijn’ en ‘voelen’, en hoe ze hun lichaam kunnen gebruiken als een middel voor diepgaande zelfexpressie en verbinding met anderen. In een wereld waar woorden vaak tekortschieten, bieden deze methodieken krachtige tools voor non-verbale communicatie en begrip.

Mistige sluier

Het was eigenlijk een vreemde gewaarwording. Het is alsof een deel van mij, dat altijd zo levendig was, zich heeft teruggetrokken in een diepe winterslaap. Ik kan mijn voeten nog steeds zien, mijn handen aanraken, en toch lijken ze ver weg, alsof ze door een mistige sluier worden gescheiden van mijn bewustzijn.

Maar dit moment van realisatie was ook een keerpunt. Opeens begon ik mijn subtiele lichamelijke sensaties te erkennen i.p.v weg te drukken. Mijn gedachtes : “‘ik heb een sterk lichaam, ik kan veel dragen”‘ veranderde. Ik voelde een lichte spanning in mijn schouders, een knoop in de maag en een onverklaarbare vermoeidheid. Alsof ik eindelijk de verandering in brandbreedte kon erkennen.

Wonderlijk kompas

Mijn lichaam, een wonderlijk kompas, fluistert inmiddels weer geheimen over herstel en heelheid. Er is hoop in die sensaties. Een belofte dat er, zelfs in de momenten waarop we ons verloren of uiteengevallen voelen, altijd een pad van terugkeer en herstel is. Het vraagt alleen wel aandachtige aanwezigheid. Ik dacht weer aan de dingen die Gabor Mate schreef. Het is niet zozeer de externe wereld die ons “ziek” maakt, maar hoe onze innerlijke wereld interacteert met deze externe prikkels. Om werkelijk te helen, moeten we niet alleen de symptomen van burn-out en depressie aanpakken, maar dieper graven, naar de onderliggende wonden en trauma’s die onze reacties en copingmechanismen vormen. Het is een uitnodiging om niet alleen te kijken naar hoe we werken, maar ook naar hoe we liefhebben, hoe we onszelf zien en hoe we ons verbinden met anderen.

“But when does something’s destiny finally come to fruition? Is the plant complete when it flowers? When it goes to seed? When the seeds sprout? When everything turns into compost?”

Leonard Koren, Wabi-Sabi: for Artists, Designers, Poets & Philosophers

De ruimte tussen de woorden

Hoe doe jij dit dit in deze wereld van overdaad en informatie? Soms is het teveel. In die kakofonie zoek ik naar de stilte, de ruimtes tussen woorden, de adempauzen. De momenten waarop we echt kunnen verbinden, waarop we elkaar kunnen zien, niet alleen met onze ogen, maar met ons hele wezen.

Herstel vinden in het onvoorwaardelijke

Ik wens een ruimte waar lichaamswerk meer is dan een aanraking, waar het een beweging is van een bewuste geest, lichaam en alles wat we niet weten. Een samensmelting van verwondering en therapie, van vragen en ontdekkingen. Een toevluchtsoord waar je het zelf herstellend vermogen kunt ontdekken. Een plek waar je leert luisteren naar je lichaam en de subtielste signalen kunt oppikken en verwonderen.

herstel

Herstel vinden door zoeken naar schoonheid

In deze zoektocht, temidden van het bekende en het onbekende, nodig ik je uit om samen de schoonheid van de vergankelijkheid, van het eenvoudige en het onvatbare, te omarmen. Om de ongepolijste luister van het hier en nu te voelen.

When we hunt for beauty , we learn to pay attention

Aundy Kolber

Wanneer we op een mindfull manier de schoonheid om ons heen aanschouwen ( een prachtige zonsondergang, de gele herfstbladeren waar licht doorheen valt ect ) zal de grijze stof van de prefrontale cortex groter worden en dit helpt bij besluitvorming, plannen en organiseren , impulscontrole en emotieregulatie, sociaal gedrag en het werkgeheugen. Dit lees je ook terug in het onderzoek van Andrea Mechelli : “‘Neurolinguistics : Structural Plasticity in the bilingual brain“‘.

Bewustwording van onze modus

Voor mij was het jaren terug een eye-opener dat wanneer je lichaam overgaat in vlucht/vecht/please of bevriezingsmodus je bloedstroom wordt weggeleid van de PFC zodat energie elders kan worden verdeeld. Wanneer je alleen vanuit de hersenstam leeft, is de rest dus “‘offline”. Deze adaptieve reflex is ongelooflijk nuttig wanneer je bijna door een auto wordt geraakt, maar het kan problematisch worden als je een bedrijf probeert te runnen of een afspraak probeert te plannen met een vriendin. Je brein wil er zeker van zijn dat de personen waarmee je bent veilig zijn voordat het zich kan richten op sociale planning.

Hoe de polyvagaal theorie helpt bij herstel

Misschien heb je wel een gehoord van de polyvagaal theorie, geformuleerd door Dr. Stephen Porges. Deze theorie biedt een revolutionair inzicht in de manier waarop ons autonome zenuwstelsel reageert op stress en veiligheid. Volgens deze theorie heeft het menselijk lichaam drie verschillende reactiesystemen: het sociale betrokkenheidssysteem (geassocieerd met veiligheid en verbinding), het sympathische systeem (geassocieerd met vecht- of vluchtreacties) en het dorsale vagale systeem (geassocieerd met bevriezingsreacties). ( Zoals iemand van de therapieopleiding aangaf, kan het ook voelen als fight or fried ) Bij trauma of langdurige stress kan iemand vast komen te zitten in een van de defensieve modi, wat kan leiden tot lichamelijke en emotionele problemen. Door het begrijpen van de polyvagaal theorie kun je strategieën ontwikkelen om het lichaam te ‘leren’ veiligheid te herkennen en te reageren vanuit het sociale betrokkenheidssysteem, wat bevorderlijk is voor herstel en welzijn. In een volgende blog zal ik hier meer over uitleggen.

Aanwezigheid

Wanneer ik nu merk dat mijn lichaam zich in please of bevriezingsmodus bevind probeer ik me op een aandachtige manier te richten op mijn omgeving. Wat zie ik , hoor ik , ruik ik , voel ik ? Als het lukt probeer ik een mooie bloem of boom te observeren. Langzaam voel ik dan dat de sensaties in mijn lichaam veranderen, en dat er meer ruimte komt om de dingen, mensen , situaties op een andere manier te bekijken.

‘WE ARE NOT JUST MINDS, WE ARE CARNAL’ ‘Textures, surfaces, skins, details are essential. And the body is central. Without any particular form, the space is only referring to the human body. Architecture becomes tactile and space is dancing for the body.’

LEADING ARCHITECTS ON SENSORY DESIGN. Odile Decq, founder, Studio Odile Decq

Ik wil dat jullie weten dat de reis naar zelfherstel niet altijd gemakkelijk is. Het vereist moed, geduld en, bovenal compassie. Maar dat maakt wellicht de menselijke ervaring ook rijker. Laten we samen dit pad van herstel en begrip bewandelen.

Bronnen :

“‘Try Softer”‘ , Aundi Kolber , 2020 , Tyndale House Publishers

“‘Unstuck”‘, Fleur Kraanen, Marieke Hesseling | Boom

“‘The Subtle Art of not giving a fuck “‘, Mark Manson

“‘Descent & Rising “‘, Carly Mountain

“‘De moed van imperfectie , Brene Brown

“‘Verwondering “‘ , Katharine May

“‘De kracht van betekenis”‘ , Emily Esfahani Smith

When the Body Says No: The Cost of Hidden Stress” , Gabor Mate

“Scattered Minds: The Origins and Healing of Attention Deficit Disorder” , Gabor Mate

“Liefde in tijden van eenzaamheid , Paul Verhaeghe

The Moving Body: Teaching Creative Theatre, Jacques Lecoq

The Mastery of Movement”, Rudolf Laban

Focussen, gevoel en je lijf. Eugene Gendlin

Misschien vind je dit leuk om te lezen…

0 reacties